Drodzy Forumowicze,

w tym roku mija 10 lat funkcjonowania forum. Późną wiosną 2005 r. pojawiła się inicjatywa i jej pierwszy, prowizoryczny silnik. Kilka miesięcy później była już nowa domena, serwer, system, grafika, pierwsi użytkowcy, którzy założyli konta i napisali wiadomości. 10 lat to dużo i mało. W skali czasu jaką zwykle operujemy jako archeolodzy to bardzo niewiele. Jeśli jednak uświadomimy sobie, że pierwsze polskie portale internetowe powstały w 1995 roku, można powiedzieć, że połowa tej epoki jest także nasza.

Podsumowując ten okres, bo przecież każda rocznica to czas podsumowań, trzeba zaznaczyć, że zaczynaliśmy jako studenci, w niewielkiej grupie, nieświadomi pojawiających się po drodze trudności, zarówno technicznych, jak i tych życiowych na naszej zawodowej drodze. Obecnie jesteśmy w innym miejscu, z inną wiedzą, umiejętnościami, skupiając uwagę na innej problematyce. Przez ten czas zawsze cieszyły nas wszelkie drobne sukcesy. Forum, wśród archeologów, studentów i sympatyków, dość szybko stało się dynamiczną i rozpoznawalną platformą wymiany informacji. Jako Archeolodzy.org patronowaliśmy kilkunastu mniejszym i większym wydarzeniom wspierając je promocją, miejscem serwerowym czy skromnym banerem na głównej stronie. Forum to jednak przede wszystkim Wy! Serdecznie dziękujemy za wszystkie dyskusje, zarówno te bardzo merytoryczne, zawierające wiele mądrych uwag, praktycznych informacji i odnośników, jak i te emocjonalne w tematach budzących większe kontrowersje.

Przed nami nowy etap. Uznaliśmy, że 10 lat to dobry moment zmianę. Nadchodzi dla nas czas intensywnej pracy nad nową formułą, która zastąpi dotychczasową działalność strony. W najbliższych tygodniach forum zostanie zamknięte, zniknie również dostęp do zawartych treści. Z dużą dozą optymizmu patrzymy w przyszłość, prosimy więc - nie usuwajcie odnośnika do Archeolodzy.org ze swoich zakładek.

Serdecznie dziękujemy za te wspólne 10 lat, życząc Wam pomyślności, spełnienia zawodowego i wielu wspaniałych odkryć. Wierzymy, że to nie koniec naszej wspólnej przygody z archeologią.

Archeolodzy.org

Archeologia szympansow?

 
To forum jest zablokowane, nie możesz pisać dodawać ani zmieniać na nim czegokolwiek   Ten temat jest zablokowany bez możliwości zmiany postów lub pisania odpowiedzi    Forum Archeolodzy.org Strona Główna -> Odkrycia i wyniki badań
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Max
Administrator


Dołączył: 30 Paź 2006
Posty: 609
Skąd: Wrocław

PostWysłany: 24 Lut 2007, 1:27    Temat postu: Archeologia szympansow? Odpowiedz z cytatem

Ostatnio pojawily sie dwa ciekawe artykuly o szympansach.

Cytat:
Szympans epoki kamiennej - wideo
Marcin Ryszkiewicz

W 2001 r. w lesie Tai w Afryce znaleziono pierwsze kopalne narzędzia kamienne wykonane ręką szympansa. Dziś wiemy, że te zwierzęta korzystały z kamieni już 4,3 tys. lat temu. Wtedy kiedy człowiek

Dlaczego Ziemia nie stała się Planetą Małp? A nasi najbliżsi kuzyni przegrali z nami w ewolucji?

narzędzi uznawano długo za wyróżnik człowieczeństwa - tak jak język, sztukę, grzebanie zmarłych, religię i samoświadomość. Dziś wiemy, że gatunków "narzędziowych" jest więcej. Zresztą nie powinno to nikogo dziwić: jeśli bobry potrafią spiętrzać rzeki i budować kanały, a mrówki i termity stosować wyrafinowane techniki rolnicze i hodowlane, to użycie prostych otoczaków do rozłupywania orzechów traci wiele ze swej "antropomorficznej" niezwykłości.

Narzędzia można rozumieć jako przedłużenie naturalnych organów, w sytuacjach gdy biologiczne wyposażenie nie wystarcza do osiągnięcia celów, które są "w zasięgu ręki". Niektóre zięby Darwina używają kolców kaktusów do wyłuskiwania larw spod kory, wydry morskie rozbijają muszle mięczaków na kamiennych kowadłach trzymanych na brzuchu, afrykańskie ścierwniki (jastrzębiowate) rzucają kamienie na strusie jaja, by dostać się do środka, a kruki z Nowej Kaledonii stosują cały zestaw urządzeń z kawałków drewna do pozyskiwania różnych rodzajów pożywienia.

Stosowanie narzędzi, choć rzadkie, nie wykracza więc poza repertuar dostępnych biologicznie środków - w pewnym sensie wykorzystywanie owadów przez rośliny kwiatowe do zapylania jest czymś podobnym.

Człowiek nie taki wyjątkowy

Ludzkim atrybutem zachowań narzędziowych jest ich związek z kulturą, a więc to, że są przekazywane drogą uczenia się i imitacji, a nie dziedziczone poprzez geny. Mają też charakter lokalny - różne ludzkie populacje stosują różne techniki i podlegają przemijającym modom. Zdolność do budowy tam jest, jak się zdaje, u bobrów dziedziczna - i choć nie wyklucza to, że u jej początku był przebłysk geniuszu jakiegoś bobrzego wynalazcy, to z czasem umiejętność ta zapisana została w genach, co przesądziło o jej standaryzacji i uniemożliwiło dalszy rozwój drogą ewolucji kulturowej. Stała się więc "przedłużonym fenotypem" wedle trafnego określenia zaproponowanego kiedyś przez brytyjskiego uczonego Richarda Dawkinsa.

W tym sensie zachowania narzędziowe szympansów są bardzo "ludzkie". Rozłupywanie orzechów jest typowe dla szympansów zamieszkujących Wybrzeże Kości Słoniowej, Liberię i Gwineę, ale nieobecne u innych populacji, w których z kolei w użyciu są inne narzędzia i inne wynalazki. Wszystko to są zachowania dziedziczone poprzez naukę, nie geny. Z obserwacji prowadzonych w lesie Tai w Wybrzeżu Kości Słoniowej wiadomo, że osiągnięcie pełnej biegłości w łupaniu orzechów zajmuje szympansiątku siedem lat nauki - ten trud jednak bardzo się opłaca, gdyż dorosły osobnik pozyskuje w ten sposób do stu orzechów dziennie.

Drzewa rodzące orzechy są w lesie deszczowym wszędzie, ale to, że tylko jedna populacja szympansów potrafi z nich korzystać, świadczy o tym, że jest to lokalna tradycja wywodząca się od jakiegoś dawnego wynalazcy i przekazywana drogą nauki - podobnie jak zwyczaj spijania przez sikory śmietanki spod kapsli butelek z mlekiem przed domami Anglików (polskie sikorki tego nie czynią) czy czyszczenia słodkich patatów z piasku przez obmywanie ich w wodzie morskiej przez jedną populację makaków japońskich. W tym ostatnim przypadku znany jest zresztą wynalazca - młoda samica, która wpadła na ten pomysł podczas zabawy, obserwowana przez badaczy. Znana jest też droga transmisji kulturowej tego wynalazku - najpierw na inne osobniki młodociane, potem na dojrzałe samice, w końcu na samce, z wyjątkiem najstarszych.

Inny znany przypadek spontanicznego wynalezienia narzędzi to młody szympans karłowaty (bonobo) Kanzi z ośrodka prymatologicznego w Atlancie, który zaczął wykonywać kamienne odłupki do przecinania sznurów opasujących pudło z pożywieniem - niektóre z jego tworów przypominały najstarsze ludzkie narzędzia (kultury olduwajskiej) sprzed 2,5 mln lat. Być może Kanzi przekaże swoje umiejętności następcom, choć bardziej prawdopodobne, że przepadną one jak większość tego typu wynalazków. W końcu i wśród ludzkich społeczności nie brak przypadków, gdy dawne odkrycia ulegały zapomnieniu - taki los spotkał np. kultury mieszkańców Wyspy Wielkanocnej i Tasmańczyków. Tym ciekawsze byłoby stwierdzenie, jak długa jest tradycja łupania orzechów przez szympansy z lasu Tai.

Małpia kultura od 200 pokoleń

Tego właśnie zadania podjęła się ekipa badaczy kierowana przez Julio Mercadera i Christophe'a Boescha, którzy już wcześniej znaleźli i opisali kopalne narzędzia kamienne używane przez przodków dzisiejszych szympansów. Wyniki tej pierwszej pracy z zakresu zooarcheologii były jednak skromne - odnalezione kamienie liczyły raptem sto lat i były używane w tych samych miejscach, które do dziś są ośrodkami tego typu działalności.

Jak donosi najnowsze wydanie tygodnika "Proceedings of the National Academy of Sciences", tym razem przekopano znacznie większy teren i zbadano starsze pokłady osadów (rzecznych mułków, w których kamienie w naturalny sposób nie występują) - sprzed 4,3 tys. lat.

Znaleziono bardzo wiele otoczaków, których dokładna analiza potwierdziła, że w większości były używane przez szympansy, nie ludzi. Świadczy o tym typ kamieni (szympansy preferują granity, ludzie - krzemienie), ich wielkość (szympansy używają większych), kształty i sposób użycia, a także resztki materii organicznej, które na nich znaleziono - pochodzącej z orzechów (głównie z drzewa Panda oleosa) konsumowanych do dziś przez szympansy, a unikanych przez ludzi. Ta małpia kultura utrzymywała się przez co najmniej 200 szympansich pokoleń. Oczywiście - mogła być też nieporównanie starsza...

Szympansi paleolit (epoka kamienia) staje się więc faktem - ciekawe, że w tych samych osadach znaleziono również narzędzia kamienne ludzkiego paleolitu (na tym obszarze rolnictwo - neolit - pojawiło się później). Ludzka i szympansia archeologia nakładają się więc na siebie i jeśli coś te kamienne twory różni, to fakt, że "nasze" należały do tzw. górnego paleolitu, czyli okresu, który oznaczał początek przyspieszonej ewolucji kulturowej człowieka. Amerykański biolog ewolucyjny Jared Diamond nazwał kiedyś ten czas "wielkim skokiem naprzód" w dziejach człowieka. Dziś ludzcy potomkowie ówczesnych plemion są już mieszkańcami globalnej wioski. Potomkowie szympansów wciąż takimi samymi kamieniami łupią takie same orzechy w tych samych miejscach. Kiedy do lasu Tai wkraczają wynalazki dokonane w Dolinie Krzemowej na drugim krańcu świata, szympansy wciąż nie wiedzą, co dzieje się u ich pobratymców z sąsiedniego lasu.


Kamienne narzędzia wykonane 4,3 tys. lat temu przez szympansy z lasu Taï w dzisiejszym Wybrzeżu Kości Słoniowej

Gazeta Wyborcza

Link do artykulu - pod linkiem takze kilka filmikow.


i kolejny:

Cytat:
Szympansice używają dzid

Po raz pierwszy udało się zaobserwować, jak szympansy używają narzędzi podczas polowania. Małpy mieszkające na sawannie przygotowują długie dzidy i za ich pomocą łapią małpiatki z gatunku galago senegalskich. Łapaniem galago zajmują się samice. W innych populacjach szympansów widziano polujące samce, ale bez broni. To sugeruje, że w wykształceniu się umiejętności używania narzędzi u hominidów kluczową rolę mogły odegrać samice. Wyniki badań naukowców z Wielkiej Brytanii i USA publikuje pismo "Current Biology".
łk

Rzeczpospolita

Link do artykulu


Chyba w tej sytuacji kryterium wydzielania czlowieka na podstawie narzedzi jakie tworzy i sie nimi posluguje jest juz nieaktualne. Czy archeologia w przypadku kolejnych tego typu znalezisk powinna zajac sie i szympansami? Confused
_________________
Dobrze wiedzieć: wstawianie obrazkow / linkowanie do Wikipedii / nasze banery.
Forum Archeolodzy.org wspiera inicjatywy promujące archeologię...
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email Odwiedź stronę autora
Wyświetl posty z ostatnich:   
To forum jest zablokowane, nie możesz pisać dodawać ani zmieniać na nim czegokolwiek   Ten temat jest zablokowany bez możliwości zmiany postów lub pisania odpowiedzi    Forum Archeolodzy.org Strona Główna -> Odkrycia i wyniki badań Wszystkie czasy w strefie EET (Europa)
Strona 1 z 1

 
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach

Powered by phpBB, map.
Archeolodzy.org © 2006-2016
Archeolodzy.org - forum miłośników archeologii.
Słowa kluczowe: archeologia, archeologia polski, archeologia powszechna, archeolodzy, forum archeologiczne, usługi archeologiczne, nadzór archeologiczny, archeo, wykopaliska, praca dla archeologów, praca, nadzory archeologiczne, pracownik techniczny, rysownik, epoka żelaza, epoka brązu, okres latenski, paleolit, mezolit, neolit.